Onlangs zat ik in de spreekkamer van het ADHD-centrum naast mijn partner voor de uitslag van zijn onderzoeken. Toen we te horen kregen dat er een ADHD diagnose was gesteld, waren wij niet verbaasd. Alleen voor een adequate en volledige behandeling van ADHD is wel een diagnose nodig. Terwijl mijn partner een tal van vragen moest beantwoorden, was ik afgeleid en dacht ik aan ADHD en wat de impact van ADHD op je seksleven is. Ik heb mij hier eerder niet mee bezig gehouden, dus interessant om dit eens nader te onderzoeken.
|
Wat is ADHD: ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) is een stoornis waarbij de persoon vaak erg druk en snel afgeleid is. Dat kan op verschillende manieren voor problemen zorgen. Er zijn 3 soorten ADHD, met elk hun eigen kenmerken: 1. ADHD-I (Inattentive): je hebt vooral moeite om je aandacht bij dingen te houden. Je zit vaak in je eigen wereld, voor anderen lijkt het alsof je aan het dagdromen bent. Dit heette vroeger ADD, Attention Deficit Disorder. 2. ADHD-H (Hyperactive/Impulsive):je bent erg druk, je beweegt veel en kunt moeilijk stilzitten. Ook doe en zeg je vaak dingen zonder er eerst over na te denken. 3. ADHD-C (Combined): je hebt kenmerken van allebei de andere soorten. Je bent dus druk én je hebt moeite met aandacht. Deze vorm van ADHD komt het meest voor. |
Als ik het onderwerp opzoek in literatuur blijkt er al snel weinig over te vinden in de Nederlandse literatuur. Wel zijn er een aantal stukken te vinden over dat jongeren met ADHD vroeger aan seks beginnen, ze meer partners hebben en vaker geen anticonceptie gebruiken dan jongeren zonder de aandoening (Barkley et al, 2002; Hazell, 2007). Thuis hebben we de hulpgids ADHD liggen, Wel stuit ik even later op een expert in America op dit gebied, Ari Tuckman een psycholoog gespecialiseerd in de diagnose en behandeling van ADHD, die zich ook bezig heeft gehouden met het seksleven van zijn cliënten. Hij onderzocht hoe ADHD invloed heeft op (langdurige) relaties en onderzocht daarvoor 1256 partners met of zonder de stoornis. Hieruit kwam naar voren dat zo’n 42% van de partners met ADHD melde dat de symptomen van de stoornis invloed hadden op hun seksleven en 51% van de partners zonder ADHD gaf dat de ADHD van hun wederhelft een behoorlijke domper was voor intimiteit. In dit onderzoek werk vaak door de niet ADHD partners een verstoorde relatierol genoemd als argument voor ontevredenheid. “Ik voel me als een moeder voor mijn man”, zegt Kelly, een 43-jarige vrouw zonder ADHD. “Dat is niet erg sexy!”
Ook werd onevenwichtige huishoudelijke verantwoordelijkheden vaak gemeld door echtgenoten. Door deze verantwoordelijkheden waren ze ’s avonds vaak fysiek en emotioneel te uitgeput voor intimiteit.
Ook de link tussen ADHD en extreme emoties in de vorm van woede, kwam vaak aan de orde. “Zijn opvliegendheid en irrationele reacties op situaties zijn een complete afknapper”, meldde Kristen, 35 jaar oud, over haar man met ADHD. De partners die zelf ADHD hebben kwamen met minder symptoom gerelateerde verstoringen van hun seksleven. Wel werden afleiding, stress, bijwerkingen van medicatie en niet overeenkomen in de hoeveelheid zin met hun partner genoemd. Ook routine-argumenten over veelvoorkomende ADHD probleemgebieden speelde een rol bij onenigheid. ‘’Omdat ik de dingen niet schoon kan houden, wordt de tijd die we alleen hebben vaak besteedt aan schoonmaken’’ zegt Bart, een 27-jarige man met ADHD. Na een lange dag bezig te zijn geweest met organiseren, voegde hij eraan toe: “’s Avonds ben ik moe en ga ik vroeg slapen”,
ADHD’ers hebben hun eerste seksueel contact op vroegere leeftijd, hebben meer seksuele partners, gebruiken minder anticonceptie en hebben viermaal zoveel seksueel overdraagbare aandoeningen en 42 keer zoveel tienerzwangerschappen (Barkley et al, 2002; Hazell, 2007).
Hierbij enkele tips voor koppels waarbij ADHD een rol heeft in de relatie;
- Maak tijd voor seks en prioriteer! Plan een date. Weten dat je straks een hete date hebt, verhoogt de voorpret en voelt als voorspel.
- Ook al heb je op het moment dat je partner seks wil geen zin, soms kan loont het om er toch voor te gaan. Als je ‘de knop omzet’ en bedenkt hoe fijn het is als je eenmaal bezig bent, zorgt dit soms dat je toch al een beetje opwinding voelt en alsnog zin krijgt.
- Praat over seks met elkaar op een respectvolle manier. Maak duidelijk wat je wensen en grenzen zijn. En hoor die van de ander.
- Schuif niet alles op AD(H)D en verschuil je er niet achter. Dit geldt voor de partner met én zonder AD(H)D.
- Beide partners moeten tijd en energie steken in hun relatie buiten en in de slaapkamer. Werk aan je AD(H)D en probeer over AD(H)D te leren als je er te weinig van weet.
- Voel je je afgeleid tijdens de seks, probeer dan te oefenen met echt voelen. Wat voel je als je aangeraakt wordt, hoe voelt deze aanraking en wat vind je ervan; is het fijn, prettig, warm, koud, kriebelig etc.?
- Denk je dat medicatie de boosdoener is, overleg dan met je psychiater of huisarts.
Houdt er rekening mee dat problemen met seksualiteit vaak meerdere aspecten hebben, die meer vragen dan een medicatieverandering.
Blijf je toch tegen problemen aanlopen in seksualiteit, zoals te veel afleiding, opwindingsproblematiek/verminderd verlangen, te vroeg klaarkomen, pijn bij het vrijen of andere ervaringen. Overweeg dan om de hulp in te schakelen van een deskundige.
Dit geldt ook voor als je er samen niet uitkomt of als je alleen bent.
©afexa
Bronnen:
Barkley, R. A., Fischer, M., Smalllish, L. & Fletcher, K. (2002). The persistence of attention-deficit/hyperactivity disorder into young adulthood as a function of reporting source and definition of disorder [elektronische versie]. Journal of Abnormal Psychology, 111, 279–2
